Sport Red / Varsity Red (OG)

Het begint niet bij Nike, maar bij de ruimtevaart. Marion Frank Rudy, een voormalige ingenieur bij NASA, bedacht een luchtkussen voor in een sportschoen: hij pompte gas in een zak en verwerkte die in de zool, voor extra demping. Phil Knight van Nike zag meteen wat dat kon worden. Een paar jaar later pakte Tinker Hatfield, inmiddels designer bij Nike, het idee op voor de eerste Air Max-modellen.

Hatfield haalde zijn inspiratie uit Parijs. Het Centre Georges Pompidou draagt zijn buizen, trappen en techniek gewoon aan de buitenkant. Dat wilde hij ook: laat zien wat er in de schoen zit. In 1986 tekende hij de eerste versie met een zichtbare air unit. Op 26 maart 1987 lag hij in de winkel. Die datum vieren we nog elk jaar als Air Max Day.

Alleen heette hij toen nog niet Air Max 1. In de Amerikaanse bestellijsten en de Japanse importlijsten stond hij gewoon als Nike Air Max, soms onder de vlag van de grote marketingcampagne Air Attack. Een kleurnaam stond er ook niet bij. Nike werkte op de blauw-grijze dozen met korte, technische afkortingen. Bij dit paar was dat W/LT NEUT GY/NB/R: White, Light Neutral Grey, New Blue en Red. Pas later kreeg de kleurstelling haar OG-naam. Verzamelaars noemen hem nu 'Sport Red', en je hoort ook Varsity Red en University Red.

De opbouw was helder. Nike koos felle primaire kleuren, zodat je een loper al van grote afstand zag aankomen. De neus en de kraag rond je enkel waren van grof, helderwit mesh. Dat was geen gladde stof, maar zeer grof geweven, glanzend nylon mesh, vaak Airmesh genoemd. Door de open structuur kon je voet ademen tijdens het hardlopen. Over het midden en de hiel lagen panelen van lichtneutraal grijs suède. Geen echt suède overigens: Nike gebruikte Durabuck, een flinterdun, soepel en mat synthetisch materiaal.

Dan het rood. De mudguard, de suède spatplaat die helemaal rond de onderkant van het bovenwerk loopt, was fel Sport Red, net als de Swoosh. Dezelfde kleur kwam terug op de bovenste twee plastic veteroogjes en op het Nike Air-logo op de hiel. Onder de schoen zat een spierwitte tussenzool van polyurethaan met het luchtkussen dat iedereen wilde zien: de Air Bubble. De rubberen loopzool was zwart, met een rood detail onder de neus.

Kijk ook eens naar de vorm. Paren uit 1987 zijn scherp en agressief. De neus loopt in een strakke, neerwaartse lijn naar beneden: de 'swooping toe box'. Verzamelaars zijn daar nog steeds door geobsedeerd, en eerlijk is eerlijk, geen enkele retro krijgt die lijn precies zo.

Het mooiste geheim zit in de zool. Binnen 1987 bestonden er twee versies. De eerste oplage, begin 1987, had de Big Bubble: technisch de specificatie uit 1986 die de massaproductie haalde. Het venster was gigantisch, met vier duidelijke ronde gaten in het luchtkussen zelf. Bij koude temperaturen kon die bubbel alleen barsten. Daarom paste Tinker Hatfield het ontwerp halverwege het jaar aan. Bij de tweede oplage, eind 1987, werd het venster korter en kromp het luchtkussen naar drie ronde gaten. Dat is de zoolvorm die we tot vandaag kennen als de standaard Air Max.

De Sport Red kwam tegelijk uit met een blauwe broer, de Nike Air Max 'Varsity Blue'. Pas eind 1987 en in 1988 volgden andere varianten, zoals de donkerblauwe Nike Air Max 'Obsidian' en de allereerste leren versies: de Nike Air Max Leather 'White / Black' en de Nike Air Max Leather 'Obsidian'. Leer kwam terug in 1988 en 1992, maar de mix van mesh en suède van deze eerste paren is tot vandaag de standaard.

En de Sport Red zelf? Die verdween in 1988 niet, maar kwam gewoon opnieuw in de winkel. Zelfde mesh, zelfde suède en dezelfde doos-code W/LT NEUT GY/NB/R. Alleen zat er nu de nieuwe, kleinere air unit met drie gaten onder. Op het tonglabel van zo'n paar lees je MADE IN REP. OF KOREA en een inktstempel met de productiedatum, zoals 880305 voor 5 maart 1988. Een stempel die met 87 begint, verraadt een paar dat eind 1987 gemaakt is.

Nike bracht het rood vaak terug. Bijvoorbeeld als Air Max 1 OG Anniversary 'Red' en als Air Max 1 '86 OG 'Big Bubble - Red', die teruggrijpt op die allereerste grote bubbel. Ook de Air Max 1 'Sketch To Shelf - University Red' uit 2019 eert het ontwerp uit 1986.

Een origineel paar vind je alleen nog bij verzamelaars, en na bijna veertig jaar verdient zo'n zool vooral bewondering. Kijken mag, hardlopen laat je liever aan de retro over.